X

Werken onder warme omstandigheden

Intro / algemeen

In de vlees- en vleeswarensector wordt soms gewerkt onder warme omstandigheden. Bijvoorbeeld tijdens de werkzaamheden aan slachtbanen, droogtorens, autoclaven, ontharingsmachines, rookzolders en bij kook- en gaarprocessen. De ruimtetemperatuur in deze hallen is in veel bedrijven ook afhankelijk van de temperatuur in de buitenlucht.

Incidenteel vinden er ook werkzaamheden plaats in extreme hitte, bijvoorbeeld storingswerkzaamheden door de technische dienst.

In de wetgeving is opgenomen (Arbobesluit, artikel 6.1) dat de temperatuur op de werkplek niet nadelig mag zijn voor de gezondheid van de werknemer. Er worden echter geen specifieke temperaturen worden genoemd. De werkgever zal gezondheidsklachten moeten voorkomen. Als een hoge temperatuur niet vermeden kan worden door technische maatregelen, moet de werkgever maatregelen treffen zoals het beschikbaar stellen als persoonlijke beschermingsmiddelen; de duur van de werkzaamheden verkorten of werkzaamheden afwisselen met werk op een koudere plek.

De normen NEN ISO 7243 (WBGT index) en NEN ISO 7933(2004) geven aan hoe bepaald kan worden of grenswaarden worden overschreden. Wanneer de grenswaarden worden overschreden moet de werkgever passende maatregelen nemen, waaronder bijvoorbeeld het beperken van de duur van de arbeid. Voor het meten en toepassen van deze normen is een externe deskundige/specialist nodig. (NEN-normen zijn aan te schaffen via www.NEN.nl)

Links

Risico

Het werken onder warme omstandigheden zonder adequate beheersmaatregelen kan leiden tot gezondheidseffecten van hitte-uitslag, warmte oedeem, warmte collaps, uitdroging, warmtekrampen, warmte-uitputting tot warmtestuwing. Warmtestuwing wordt niet enkel veroorzaakt door een hoge omgevingstemperatuur maar kan ook het gevolg zijn van het dragen van te sterk isolerende kleding. Naast lichamelijke klachten kan ook het concentratievermogen afnemen bij langdurige blootstelling aan warme omstandigheden. Dit kan leiden tot een grotere kans op ongevallen.

Kwetsbare groepen
Kwetsbare groepen ten aanzien hittebelasting zijn ouderen, jeugdigen ( jonger dan 18 jaar), met name bij een laag lichaamsgewicht (< 50 kg) en magere mensen, zwangere en lacterende medewerksters, mensen met hart- en vaatziekten, mensen met huidaandoeningen of astma.

Eisen

- Inventariseer bij welke werkzaamheden sprake is van hittebelasting. Voor de medewerkers die te maken hebben met extreme hittebelasting wordt in samenspraak met de OR een protocol hittebelasting opgesteld. (zie ter inspiratie een opzet voor een hitteprotocol van een andere voedingsmiddelensector)
- Gezondheidsklachten als gevolg van het werken onder warme omstandigheden moeten zoveel mogelijk worden voor komen door aanpak bij de bron. Als gevaren niet kunnen worden voorkomen moeten deze worden beperkt met technische maatregelen (ventilatie, productie- of werkmethode) of andere organisatie van het werk (taakroulatie, beperken tijdsduur). Zie onderstaande maatregelen:

Maatregelen m.b.t. verlagen luchttemperatuur
- Verminder de luchttemperatuur door de afvoer van warmte. Broeibakken en andere procesinstallaties die veel warmte, verontreiniging of vocht veroorzaken zijn uitgerust met een afzuiging zo dicht mogelijk bij de bron: waar warmte en/of vocht vrij komen.

- Zorg waar nodig voor toevoer van koude lucht. Dat kan door natuurlijke ventilatie of door klimatisering van de werkruimte. Zorg zoveel mogelijk voor een lage inblaas, dicht bij de werkplekken.

Maatregelen m.b.t. organisatie
- Verminder de fysieke belasting door ergonomische verbeteringen. Zie ook Fysieke Belasting.
- Stel een koele rust- en pauzeruimte beschikbaar
- Zorg voor voldoende vochtaanvullende dranken. Zie ook Verstrekking dranken.
- Stel een werk/rust schema op; meer en langere pauzes.
- Geef voorlichting de risico’s en de te treffen maatregelen. Zie ook Voorlichting en onderricht.

Wensen

Maatregelen m.b.t. verlagen luchtvochtigheid
- Voer het vrijkomende vocht van productieprocessen af (zoals bij broeibakken, kook- en reinigingsprocessen met warm water) Zorg daarbij dat eventuele blootstelling aan legionella wordt voorkomen. Zie ook Binnenklimaat en ventilatie.
- Toepassen airconditioning
- Afschermen werkzaamheden van vochtbronnen (containerwasinstallatie).

Maatregelen m.b.t. organisatie
Wissel het werk af met werkzaamheden op een koelere locatie. Zie ook Taakroulatie.

Voorbeelden

- Ter inspiratie: Brochure ‘Routebeschrijving Hittebeheersing in de zoetwaren’
- Thermische omgevingsfactoren – Reeks SOBANE strategie
- AI-blad 48:  Werken onder warme omstandigheden SDU Uitgevers, Den Haag
- Arbokennisdossier Temperatuur Extreme Hitte

ContactPostbus 61 - 2700 AB - Zoetermeer